Những hình ảnh, clip ghi lại cảnh thí sinh gian lận trắng trợn trong phòng thi, giám thị thờ ơ, bỏ “đi chơi” để thí sinh chép bài trong 6 môn thi tại kỳ thi tốt nghiệp THPT tại phòng thi số 8, Hội đồng thi Trường THPT DL Đồi Ngô, Bắc Giang đang rất "nóng", khiến độc giả toàn quốc quan tâm từng giờ, từng ngày, chờ đợi quyết định xử lý của các cơ quan chức năng. Đã có rất nhiều ý kiến bày tỏ sự thất vọng với những tiêu cực này và ủng hộ những người giám phanh phui sai phạm có tính hệ thống này.

Tuy nhiên điều đáng quan tâm ở đây hơn cả là "Số phận" của người trực tiếp ghi lại hình ảnh thực để tố cáo tiêu cực. Nói về "Số phận" bởi vì cho đén thời điểm này vẫn còn rất nhiều ý kiến khác nhau về hành động của thí sinh này, thậm chí có cả những lời miệt thị, đe dọa đến cả tính mạng của em học sinh đó. Về phía người lớn, cũng có nhiều ý kiến cho rằng đây là một hành động dại dột, vi phạm quy chế thi cần phải xử lý theo quy định,...

Theo cá nhân tôi, để nhìn nhận sự việc này một cách đúng đắn, ta cần có một cái nhìn từ tổng quát cho đến chi tiết về hành vi trên. Chẳng hạn như việc em học sinh S mang thiết bị nghe nhìn (TBNN) vào phòng thi, ta cần xem xét các vấn đề sau: Mục đích của việc mang TBNN vào để làm gì? Việc mang TBNN vào phòng thi là tự ý hay có một kế hoạch cụ thể có chuẩn bị từ trước? Việc ghi lại các hình ảnh gian lận trong phòng thi là vô tình ghi được hay có chủ định?,... Từ đó chúng ta mới có thể đánh giá được đúng đắn hành vi của em S là đúng hay sai.

Nếu như em S mang TBNN vào phòng thi là do tự ý mình quyết định và với mục đich phục vụ cho việc làm bài thi sau đó vô tình quay được cảnh gian lận thi cử rồi tung lên mạng để gây áp lực cho kỳ thi, gây rối loạn xã hội thì hành vi trên hoàn toàn sai quy chế thậm chí còn vi phạm pháp luật.

Nếu việc mang TBNN vào phòng thi là một kế hoạch đã được chuẩn bị từ trước với mục đích ghi lại diễn biến các hành vi tiêu cực để làm bằng chứng vạch trần các tệ nạn trong thi cử sau đó cung cấp cho các CQCN để giải quyết với mục đích làm trong sạch xã hội thì đây là một hành động đúng, đáng trân trọng bởi vì trong thực tế tất cả những vụ án từ lớn đến nhỏ, trong nước cũng như quốc tế chúng ta đều thấy muốn phá vỡ chúng thì đều cần có bằng chứng cụ thể và bằng chứng đó thì do ai cung cấp? Chắc chắn không phải đối phương tự cung cấp cho chúng ta mà phải có những con người dám hy sinh lợi ích cá nhân, mang tên gọi theo những ngữ cảnh khác nhau như "Trinh sát", "Điệp viên", "Gián điệp",... thu thập và cung cấp.

Trong vụ việc này, thử hỏi nếu không có các bằng chứng cụ thể mà em S chỉ đứng ra tố cáo bằng văn bản hoặc bằng miệng thì liệu rằng có ai tin đó là sự thật và rồi "số phận" của S có ai đảm bảo rằng sẽ không như thầy N? (Người đã tố cáo tiêu cực bằng văn bản trước đó đã bị buộc thôi việc một cách vô lý).

Do vậy những người dám đứng ra tố cáo những hành vi tiêu cực đã xây dựng kế hoạch cụ thể để thu thập chứng cứ trong đó S được coi là một thành viên tích cực mang vai trò "gián điệp" thì việc S sử dụng TBNN là với mục đich thu thập chứng cứ tố cáo tiêu cực chứ không phải phục vụ mục đich thi cử, như vậy hânh vi này là chấp nhận được vì việc tố cáo tiêu cực nó làm trong sáng xã hội chứ không làm rối loạn xã hội

Khi các nhà quản lý nói rằng S đã vi phạm quy chế thi (vì tự ý mang TBNN vào phòng thi) cần phải xử lý theo quy định, họ đã không đánh giá sự việc một cách đầy đủ đa chiều, thử hỏi có tổ chức tội phạm nào cho phép nhân viên hoặc người lạ mang TBNN vào để ghi lại diễn biến công việc, hoặc giả như em S xin phép mang TBNN vào phòng thi để ghi lại diễn biến thi nhằm mục đích công khai diễn biến của buôi thi thì ai cho phép, và nếu biết có người quay phim, ghi hình diễn biến cuộc thi thì các giám thị có biểu hiện tiêu cực hay không?... Nói tóm lại tất cả các chứng cứ, bằng chứng minh chứng cho một sai phạm nào đó đều được thu thập thông qua một việc làm mà tại địa điểm đó là sai nội quy, quy định.

Như vậy xét trong phạm vi hội đồng thi TNTHPT Đồi Ngô vừa qua thì S là một thí sinh đã vi phạm nội qui (chưa vi phạm quy chế vì không sử dụng TBNN cho việc làm bài thi) nhưng xét trên mặt trận phòng chống tiêu cực thì em S xứng đáng là một "điệp viên" ưu tú vì đã dám hy sinh lợi ích cá nhân (thoải mái chép bài giải để đỗ tốt nghiệp, mở đường cho tương lai) để vạch trần một sự việc có thể gọi là bê bối, tệ nạn tầm cỡ quốc gia. Sau sự việc này, sự nghiệp giáo dục Việt Nam có thể bước sang một trang mới trong sạch hơn, xứng đáng với niềm tin và kỳ vọng của người dân hơn. Mong rằng trong xã hội Việt Nam còn có nhiều con người dũng cảm dám vạch trần những gian lận, tiêu cực trong nhiều lĩnh vực khác nhau để xã hội Việt Nam ngày càng phát triển bền vững, cũng mong muốn rằng tất cả chúng ta, các hà quản lý, các CQCN hãy nhìn nhận hành động của thầy N, thầy Khoa, em S một cách tích cực, hãy cổ vũ cho họ và động viên, khuyến khích tất cả những ai có cùng một mục đích là vạch trần sự tiêu cực, dối trá trên mọi lĩnh vực nhằm làm trong sạch xã hội Việt Nam.

Một số hình ảnh diễn biến buổi thi TNTHPT tại HĐ thi Đồi Ngô - Bắc Giang

Giám thị đâu rồi

Nhân viên cũng vào được phòng thi kìa

Học sinh đâu cần giải bài, đã có bài giải sẵn

Thí sinh làm bài thi như thể đang học nhóm vậy

Kiểu thu bài có một không hai

Trong khi giám thị thu bài thì nhân viên thu phao thi, đầy một bì đựng hồ sơ thi

Quang Hải